Sindrom "nervoznog" creva (IBS) i FODMAP dijeta

Ishrana primenom FODMAP dijete namenjena je pacijentima sa sindromom “nervoznog” creva.

U prvi mah zvuči krajnje neobično činjenica da jabuka, kruška ili pak med mogu da škode detetu i dovedu do bola u trbuhu, nadimanja ili dijareje. Šta je zapravo zajedničko ovim namirnicama i da li su one baš za svakoga zdrave?

 

Ove namirnice sadrže složene ugljenje-hidrate koji se ne vare u crevima, ali podležu fermentaciji, odnosno vrenju. Osim jabuke i luka, interesantno je da čak i blag čaj od kamilice, za koji su mnogi uvedeni da ne može da smeta, zapravo sadrži mnogo ovih ugljenih-hidrata i pravi tegobe pacijentima sa sindromom “nervoznog” creva.

Sindrom “nervoznog” creva (skraćeno IBS) je veoma čest kod dece i odraslih osoba. Čak oko 15% opšte populacije ima ovaj funkcionalni poremećaj. Ispoljava se bolom u trbuhu, nadutošću, gasovima, dijarejom, zatvorom ili pak kombinacijom ovih simptoma. Oni značajno narušavaju kvalitet života pacijenata i obavljanje dnevnih aktivnosti, zbog česte potrebe odlaska u toalet.

ibs-decakKod sindroma “nervoznog” creva postoji problem u nervnim signalima između mozga i nerava u zidu creva, što dovodi do poremećaja u crevnom pražnjenju, bola i nekomfora. Neka deca su tzv. “hiper-reaktori”, te u odgovoru na stres reaguju intenziviranjem crevne peristaltike i grčevima.

Utvrđeno je da je hrana glavni faktor koji dovodi do simptoma “nervoznih” creva. Zapravo, radi se o namirnicama koje ne podležu varenju u tankom crevu, prelaze u debelo crevo, gde služe kao hrana crevnim bakterijama. Kao posledica toga dolazi do oslobađanja gasova i osećaja nadutosti trbuha. Značajne su takođe i osmotski aktivne namirnice koje zadržavaju vodu u crevima i dovode do eksplozivnih vodenih stolica.

Zbog svih do sada navedenih tegoba pacijenti sa sindromom “nervoznog” creva su izloženi čestim i brojim posetama lekaru. Koriste mnogobrojne lekove, čiji efekti neretko izostaju. Mišljenje je da su ovakva deca nervozna i anksiozna, a dešava se da se čak pod dijagnozom mentalne anoreksije upućuju psihologu ili dečjem psihijatru. Pacijenti primenjuju različite dijete, a često se savetuje ishrana sa što više biljnih vlakana, ali se pak dešava da im se zbog toga tegobe čak i intenziviraju.

Nov način tretmana IBS-a je razvijen 1999.godine na Univerzitetu Monash u Australiji, a predstavlja lečenje ovog funkcionalnog problema primenom odgovarajuće dijete koja se naziva FODMAP. Dosadašnji podaci ukazuju da primenom ove dijete kod 3/4 pacijenata dolazi do nestanka ili, pak, značajnog smanjenja intenziteta simptoma.

Naučnici ovog australijskog Univerziteta su identifikovali namirnice čije je konzumiranje povezano sa nastankom crevnih simptoma. Radi se uglavnom o slatkoj biljnoj hrani koja sadrži puno tzv. FODMAP ugljenih-hidrata.

FODMAP je skraćenica preuzeta iz engleskog govornog područja, a odnosi se na fermentabilne oligosaharide, disaharide, monosaharide i šećerne alkohole – poliole. Dakle, reč je o ugljenim-hidratima koji se slabo apsorbuju u crevima.

Kada ovi ugljeni-hidrati, koji ne podležu varenju u tankom crevu, dospeju u debelo crevo, zadržavaju vodu i dovode do dijareje. Takođe, bakterije u debelom crevu ih koriste kao svoju hranu, fermentišu ih, a kao posledica toga dolazi do oslobađanja velike količine gasova.

Stvoreni gasovi u crevima dovode so širenja crevnog zida, a to uzrokuje slanje nervnih signala u mozak. Oni doprinose nastanku nadutosti, osećaja bola i nekomfora u trbuhu.

Prva grupa ovih ugljenih hidrata su oligosaharidi, u koje spadaju fruktani i galaktani. Kod ljudi sa IBS-om postoji nedostatak enzima za varenje ovih ugljenih hidrata, te nesvareni prelaze u debelo crevo, gde podležu bakterijskoj fermentaciji.

Prof. Vojislav Perišić

icon-phone

 

ZAKAŽITE PREGLED

011 286 23 72
062 222 688

icon-direction

POSETITE NAS

Pedijatrija Medilek Tim

Zvezdara

Koste Trifkovića 1. Beograd

icon-mail

 

PIŠITE NAM

Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.